खोलाको बिचमै घर, भत्काउ भन्दा ज्यान मार्ने धम्की (स्थलगत रिपोर्ट)

गएको फागुन महिनामा पोखरा महानगरपालिकाले फिर्के खोलाको सीमाना छुट्यायो । हाल फिर्केको मापदण्ड १० मिटर छ । तर महानगरले परीक्षण भन्दै ५ मिटरभित्रका संरचनालाई रेजा लगाएर छोडेको छ । भूकम्पअघि पोखरा उपत्यका नगरविकास समितिले फिर्केलाई ६ मिटर मापदण्ड तोकेको थियो । २०७२ सालको भूकम्पपछि नेपाल सरकारले बस्ती विकास निर्देशिका बनाएर खोलाको मापदण्ड कम्तिमा १० मिटर हुनुपर्ने ब्यवस्था गरेको छ ।

प्राविधिकले नापजाँच गर्दा झण्डै २ सय घरटहरा ५ मिटरको मापदण्डभित्र पर्छन् । १० मिटर कायम भए हजार हाराहारीमा घरटहरा भत्किने महानगरकै प्राविधिकहरु बताउँछन् । सर्वसाधारणदेखि पहुँचवालाले समेत मापदण्ड मिचेर संरचना बनाएका छन् । रिपोर्ट अनुसार १ सय ९२ घरटहरा मापदण्ड विपरित छन् । तिमध्ये ३ वटा स्कुलमात्रै छन् । पोखरा ईञ्जिनियरिङ कलेज, लिटिल स्टेप बोर्डिङ स्कुल र अमरज्योति स्कुलले मापदण्ड मिचेर संरचना बनाएका छन् ।

सरकारी कार्यालय र सामाजिक संघ संस्थाले पनि फिर्के मिचेर पूर्वाधार निर्माण गरेका छन् । १३ वटा सामाजिक संघ संस्था र ७ वटा सरकारी कार्यालयले फिर्केको मापदण्डभित्रै संरचना बनाएका प्राविधिक रिपोर्टमा उल्लेख छ । ३० वटा घर सुकुम्बासीका छन् भने अरु पहुँचका भरमा घर बनाएर बसेकाहरु छन् । अबैध रुपमा निर्माण गरिएका संरचनालाई छिटै सूचना निकालेर हटाउने महानगरले उद्घोष गरेपनि नापजाँच गरेको ५ महिना वितिसक्दा समेत भत्काउन सकेको छैन ।